4
grudnia 2026
Kiedy są imieniny Barbary?
Imieniny Barbary obchodzimy 4 grudnia, we wspomnienie świętej Barbary z Nikomedii. W Polsce to zarazem Barbórka, czyli święto górników, więc dzień ma tu rangę, jakiej nie ma żadne inne imieniny.
Zamknięta w wieży
Legenda mówi o córce bogatego poganina, która przyjęła chrześcijaństwo i odrzucała kolejnych kandydatów na męża. Ojciec zamknął ją za to w wieży, głodził, a gdy nie ustąpiła, wydał ją na śmierć i sam ją ściął. Wieża została jej znakiem rozpoznawczym w malarstwie.
Inna wersja opowieści tłumaczy, skąd wziął się jej związek z górnictwem: uciekając przed ojcem, Barbara miała schronić się w skalnej szczelinie, bo góra się przed nią rozstąpiła. Górnicy, którzy codziennie schodzą pod ziemię i chcą z niej wrócić, zobaczyli w tym swoją patronkę.
Barbórka
To jedno z najlepiej zachowanych świąt zawodowych w Polsce. Dzień zaczyna się mszą w kościele albo w kopalnianej cechowni przy figurze świętej Barbary, potem ulicami górniczych osiedli przechodzą orkiestry dęte, gra się hymn górniczy, a wieczorem odbywa się karczma piwna. W czasach PRL władze próbowały to święto wygaszać, a górnicy i tak obchodzili je dalej.
Barbara patronuje nie tylko górnikom, ale wszystkim, których praca wiąże się z ryzykiem nagłej śmierci: hutnikom, marynarzom, saperom i strażakom.
Wróżby i przysłowia
W tradycji ludowej 4 grudnia panny wstawiały do wody gałązkę wiśni. Jeśli zakwitła na Wigilię, wróżyło to zamążpójście w nadchodzącym roku. Zwyczaj przetrwał do dziś i widuje się go w grudniowych domach.
Dzień ten zapowiadał też pogodę na święta. Najbardziej znane przysłowie mówi: święta Barbara po lodzie, Boże Narodzenie po wodzie, i odwrotnie, mróz na Barbarę miał oznaczać roztopy pod choinkę.
Obca, czyli cudzoziemka
Barbara wywodzi się z greckiego barbaros, którym Grecy nazywali cudzoziemców, czyli tych, którzy zamiast mówić po grecku „bar-bar-bar” bełkoczą. Imię znaczy więc po prostu „obca”, „cudzoziemka”.
Miłość Zygmunta Augusta
Barbara to siódme najpopularniejsze imię żeńskie w Polsce. W rejestrze PESEL zapisano 467 697 kobiet o tym imieniu.
Imię ma w polskiej historii mocne miejsce, choćby dzięki Barbarze Radziwiłłównie, żonie Zygmunta Augusta, wokół której narosła jedna z najgłośniejszych opowieści miłosnych w dziejach kraju.
Barbórka i filozofka Skarga
Najpopularniejsze zdrobnienia to Basia, Baśka i Barbórka. Znane Barbary to filozofka Barbara Skarga, aktorka Barbara Krafftówna i poetka Barbara Sadowska.
Ciemne wyróżnienie: ten dzień jest głównymi imieninami tego imienia.