Kiedy jest Dzień Samorządu Terytorialnego?

Dzień Samorządu Terytorialnego obchodzimy w Polsce zawsze 27 maja, także w 2026 roku. To święto państwowe upamiętniające pierwsze w pełni wolne, demokratyczne wybory samorządowe w powojennej Polsce.

Co wydarzyło się 27 maja 1990 roku

27 maja 1990 roku odbyły się w Polsce wybory do rad gmin, zarządzone przez ówczesnego premiera Tadeusza Mazowieckiego. Były to pierwsze w pełni wolne wybory w powojennej Polsce, wcześniejsze niż w pełni wolne wybory parlamentarne. Tego dnia w całym kraju wybrano niemal 52 tysiące radnych, którzy tworzyli zręby odrodzonej samorządności lokalnej.

Reforma, która to umożliwiła

Prace nad przywróceniem samorządu terytorialnego Sejm rozpoczął już w styczniu 1990 roku. 8 marca 1990 roku uchwalono pakiet ustaw wprowadzających reformę: nowelizację konstytucji, ustawę o samorządzie terytorialnym oraz ordynację wyborczą do rad gmin. Dzięki niej gminy uzyskały osobowość prawną, własne źródła dochodów i realną możliwość decydowania o lokalnych wydatkach, po raz pierwszy od czasów przedwojennych.

Ustanowienie święta

Samo święto, mające upamiętniać tamto wydarzenie, ustanowił Sejm Rzeczypospolitej Polskiej uchwałą z 29 czerwca 2000 roku. Reformę samorządową z 1990 roku historycy i politolodzy uznają za jedną z najważniejszych reform okresu polskiej transformacji ustrojowej, dlatego 27 maja jest dziś okazją do podkreślania roli gmin, powiatów i województw w codziennym funkcjonowaniu państwa.