Kiedy jest Dzień Sołtysa?

Dzień Sołtysa obchodzimy w Polsce zawsze 11 marca, także w 2026 roku. To nieformalne, ale szeroko rozpoznawane święto, mające zwrócić uwagę na rolę sołtysów w codziennym życiu polskiej wsi.

Kiedy powstało święto

Dzień Sołtysa ustanowiło w 2013 roku Ogólnopolskie Porozumienie Sołtysów. Święto nie ma rangi oficjalnego dnia wolnego ani ustawowego wpisu do kalendarza, ale w ciągu kilkunastu lat zadomowiło się w gminach na dobre: samorządy, koła gospodyń wiejskich i lokalne media co roku przypominają o nim 11 marca.

Wielowiekowa historia funkcji

Sama funkcja sołtysa jest dużo starsza niż samo święto: sięga średniowiecza, a jej korzeni upatruje się w XIII wieku, w okresie lokowania wsi na prawie niemieckim. Nazwa “sołtys” pochodzi od niemieckiego słowa Schultheiß (dawniej też scholtis), oznaczającego sędziego. Średniowieczni sołtysi byli wyznaczani przez feudalnych panów, zbierali czynsz i przewodniczyli ławie wiejskiej, pełniąc też funkcję lokalnych sędziów.

Sołtys we współczesnej Polsce

Od 1990 roku sołtys jest organem wykonawczym sołectwa, czyli jednostki pomocniczej gminy, wybieranym w bezpośrednim głosowaniu przez zebranie wiejskie. Według danych GUS na koniec 2024 roku w Polsce funkcjonowało niemal 40,8 tysiąca sołectw, a funkcję sołtysa pełniło ponad 40,7 tysiąca osób, niemal po połowie kobiet i mężczyzn. Sołtysi zarządzają między innymi funduszem sołeckim i są dla wielu mieszkańców wsi pierwszym punktem kontaktu z lokalną władzą, co Dzień Sołtysa ma właśnie docenić.