Kiedy jest Noc Świętojańska?

Noc Świętojańska, zwana też Nocą Kupały, obchodzona jest z 23 na 24 czerwca. To dawne słowiańskie święto przesilenia letniego, dziś kojarzone głównie z Wiankami.

Słowiańskie korzenie

Noc Kupały była pierwotnie słowiańskim świętem letniego przesilenia, natury, płodności oraz rytuałów ognia i wody, obchodzonym w najkrótszą noc roku, czyli mniej więcej 21 do 22 czerwca. Nazwa “Kupała” wywodzi się z prasłowiańskiego “kǫpati”, oznaczającego “kąpać się” albo “moczyć”. Gdy chrześcijaństwo dotarło na ziemie słowiańskie, Kościół nałożył na tę porę roku święto Narodzin Jana Chrzciciela, przypadające 24 czerwca, a sama Noc Kupały stała się z czasem “nocą świętojańską”.

Ognisko, czyli sobótka

Podstawowym obrzędem tej nocy było rozpalenie sobótki, czyli ogniska świętojańskiego na wzgórzu, brzegu rzeki albo polanie. Do jego rozpalania wybierano konkretne rodzaje drewna, symbolizujące różne wartości: dębinę (siłę), brzozę (piękno) i jodłę (miłość).

Wianki na wodzie

Kolejną tradycją tej nocy jest wróżebne puszczanie wianków z ziół i kwiatów na wodzie. Zgodnie z dawnymi wierzeniami wianek powinien być wypleciony z najpiękniejszych kwiatów i “czarodziejskich” ziół, a dodatkowo zawierać element ognia: łuczywo, korę albo woskową świecę.

Kwiat paproci

Nieodłącznym elementem dawnej Nocy Kupały było też poszukiwanie legendarnego kwiatu paproci, nazywanego również “perunowym kwieciem”, od imienia słowiańskiego boga Peruna. Miał on zakwitać tylko raz w roku, właśnie w czasie letniego przesilenia.