Kiedy jest Śmigus-Dyngus?

Śmigus-Dyngus, czyli Lany Poniedziałek, wypada zawsze w Poniedziałek Wielkanocny. W 2026 roku to 6 kwietnia.

Skąd się wziął ten zwyczaj

Tradycja oblewania się wodą ma starosłowiańskie, pogańskie korzenie i pierwotnie wiązała się z Jarymi Godami, kilkudniowym świętem, w którym słowiańskie ludy witały nadchodzącą wiosnę i żegnały zimę. Najstarsza znana wzmianka o tym zwyczaju w Polsce pochodzi z uchwały synodu diecezji poznańskiej z 1420 roku, w której władze kościelne zakazywały “napastować o jaja i inne podarunki” oraz “do wody ciągnąć”. Przez wieki Kościół patrzył na te pogańskie rytuały nieprzychylnie, choć nigdy nie udało się z nich całkiem wykorzenić.

Śmigus i dyngus: dwa różne zwyczaje

Warto wiedzieć, że “śmigus” i “dyngus” to pierwotnie dwie osobne tradycje, które z czasem zlały się w jedną. Słowo “śmigus” wywodzi się prawdopodobnie z niemieckiego “schmackostern” albo od polskiego “śmigać” (czyli “smagać”). “Dyngus” z kolei ma związek ze słowiańskim “włóczebnym”, czyli chodzeniem po domach z życzeniami i śpiewem.

Co symbolizuje oblewanie wodą

Woda w słowiańskich rytuałach symbolizowała życie, płodność i zdrowie. Oblewanie się nią miało oczyszczać i pobudzać przyrodę do życia, a w konsekwencji zapewnić obfite plony w nadchodzącym roku.

Data zależy od Wielkanocy i wymaga corocznej aktualizacji.