Kiedy jest Piątek 13?

W 2026 roku piątek wypada 13. dnia miesiąca trzy razy: 13 lutego, 13 marca i 13 listopada. Do końca roku został już tylko listopadowy. W 2027 roku będzie tylko jeden piątek 13., 13 sierpnia, a w 2028 roku też jeden, 13 października.

Co najmniej jeden, najwyżej trzy w roku

Piątek 13. zdarza się w każdym roku, bez wyjątku. Wynika to z kalendarza: trzynasty dzień dwunastu miesięcy zawsze trafia przynajmniej raz na każdy dzień tygodnia. Częściej niż trzy razy w roku nie da się go jednak doczekać.

Trzy piątki 13. w jednym roku, jak w 2026 roku, to wcale nie rzadkość. Luty i marzec w roku zwykłym zaczynają się tym samym dniem tygodnia, więc jeśli w lutym wypada piątek 13., w marcu będzie tak samo. Kiedy więc w roku nieprzestępnym pojawi się w lutym, na pewno powtórzy się miesiąc później.

Ostatnia Wieczerza, a nie templariusze

Przesąd powstał z połączenia dwóch starszych. Trzynastka od dawna uchodziła za pechową liczbę, bo przy Ostatniej Wieczerzy siedziało trzynaście osób, a trzynastym gościem był Judasz. Piątek był w tradycji chrześcijańskiej dniem męki Chrystusa, dlatego w wielu krajach nie zaczynało się w piątek podróży ani ważnych spraw.

Oba przesądy są stare, ale ich połączenie w jeden pechowy dzień upowszechniło się dopiero na przełomie XIX i XX wieku. Pomogła w tym między innymi powieść Thomasa Lawsona „Friday, the Thirteenth” z 1907 roku, o maklerze, który wykorzystuje przesąd, żeby wywołać panikę na giełdzie. Później przesąd utrwaliły horrory z serii „Piątek trzynastego”.

Często czyta się, że wszystko zaczęło się w piątek 13 października 1307 roku, gdy król Francji kazał aresztować templariuszy. To wydarzenie jest prawdziwe, ale jego związek z przesądem dopisano znacznie później. Nie ma dowodów, że ktokolwiek w średniowieczu uważał ten dzień za początek pecha.

Lęk przed piątkiem 13. ma nawet swoją nazwę: paraskewidekatriafobia, od greckich słów „piątek” i „trzynaście”.

Czy w piątek 13. jest więcej wypadków

Naukowcy sprawdzali to kilka razy. W 1993 roku „British Medical Journal” opisał badanie z jednej z brytyjskich autostrad. W piątek 13. jeździło nią mniej samochodów niż w piątek 6., a do szpitali trafiało nawet o 52% więcej ofiar wypadków. Brzmi groźnie, ale próba była bardzo mała, a tekst ukazał się w świątecznym, półżartobliwym numerze pisma.

W 2008 roku holenderski instytut ubezpieczeniowy podał odwrotny wynik: w piątki 13. zgłaszano mniej wypadków niż w zwykłe piątki, średnio 7500 wobec 7800. Wyjaśnienie może być proste: ludzie, którzy wierzą w pecha, tego dnia bardziej uważają albo zostają w domu.

W Polsce trzynastka ma też drugie, przyjemniejsze znaczenie. Tak mówi się na trzynastą pensję i trzynastą emeryturę. Na taki pech nikt jeszcze nie narzekał.

Lista piątków 13. zmienia się co roku, więc daty trzeba aktualizować na kolejny rok.