Kiedy jest rykowisko jeleni?

Rykowisko, czyli okres godowy jeleni, w Polsce zaczyna się w drugiej połowie września i trwa około czterech tygodni. Najlepiej słychać byki między 10 a 30 września. Pierwsze ryki niosą się po lasach już pod koniec sierpnia, a na początku października las zwykle cichnie.

Od połowy września, najlepszy nasłuch 10–30 września

Dokładny termin zależy od pogody. Chłodne noce przyspieszają rykowisko, a ciepły wrzesień potrafi je opóźnić o tydzień albo dwa. Najbardziej aktywne są byki od zmierzchu do świtu, dlatego na nasłuch wychodzi się wieczorem albo przed wschodem słońca.

Ryk jelenia to niski, chrapliwy dźwięk, który przy spokojnej pogodzie niesie się na kilka kilometrów. Byk ryczy, żeby odstraszyć rywali i przywołać łanie. Kiedy dwa byki są podobnie silne, dochodzi do walki: zwierzęta zderzają się porożami i przepychają, aż jedno ustąpi. Czasem kończy się to poważnymi ranami.

Byk prawie nie je i traci do 20% masy

Rykowisko to dla byka wysiłek na granicy wytrzymałości. Przez kilka tygodni prawie nie je, prawie nie odpoczywa i cały czas pilnuje swojego haremu, czyli grupy łań, którą zebrał wokół siebie. W tym czasie traci 15–20% masy ciała. Z rykowiska wychodzi wychudzony i musi odrobić straty, zanim przyjdzie zima.

Łanie rodzą młode po około ośmiu miesiącach, w maju i czerwcu. Poroże byk zrzuca późną zimą albo wczesną wiosną i przez lato wyrasta mu nowe, gotowe na kolejne rykowisko.

Gdzie posłuchać i jak nie przeszkadzać zwierzętom

Jelenie żyją w większości polskich lasów, ale najczęściej jeździ się ich słuchać:

• w Bieszczady, szczególnie w okolice Bieszczadzkiego Parku Narodowego,
• do Puszczy Białowieskiej, gdzie nadleśnictwo organizuje spacery z leśnikami,
• na Roztocze i do Roztoczańskiego Parku Narodowego,
• do Parku Narodowego „Ujście Warty”,
• do Puszczy Rominckiej i w Beskid Niski.

W parkach narodowych szlaki są zwykle otwarte tylko od świtu do zmierzchu, więc wieczorny nasłuch najlepiej zaplanować z przewodnikiem albo na skraju lasu.

Jeleń w rykowisku jest zajęty sobą, ale to wciąż dzikie i silne zwierzę. Zostań na szlaku, na skraju polany albo w miejscu wskazanym przez leśników. Nie wchodź w zarośla, nie świeć latarką na zwierzęta i nie odcinaj im drogi ucieczki. Nie naśladuj ryku i nie puszczaj nagrań, bo byk może potraktować to jak wyzwanie od rywala. Psa zostaw w domu.

Bukowisko łosi i bekowisko danieli

Jelenie nie są jedynymi zwierzętami, które mają jesienne gody. Kolejność jest taka:

• bukowisko łosi, we wrześniu, często mylnie nazywane „łoszeniem”,
• rykowisko jeleni, od połowy września do początku października,
• bekowisko danieli, od połowy października, przez około dwa tygodnie.

Daniele są mniejsze od jeleni i mają łopatowate poroże. Samiec wydaje w czasie godów krótkie, chrapliwe beknięcia i wygrzebuje w ziemi płytkie dołki, tak zwane kołyski. Dla kogoś, kto przegapił rykowisko, bekowisko to druga okazja, żeby posłuchać jesiennego lasu.

Termin rykowiska co roku zależy od pogody, więc opis warto sprawdzać na kolejny sezon.