Kiedy jest karnawał?

Karnawał to okres zabaw trwający od Święta Trzech Króli (6 stycznia) do wieczoru poprzedzającego Środę Popielcową. W 2026 roku trwa od 6 stycznia do 17 lutego.

Skąd się wzięła nazwa “karnawał”

Etymologia słowa nie jest do końca jednoznaczna, ale najczęściej wywodzi się je od późnołacińskiego “carnem levāre”, oznaczającego “usuwanie mięsa”, albo od formy “carne, vale”, czyli dosłownie “żegnaj, mięso”. Etnograf Zygmunt Gloger wywodził je od włoskiego “carne vale”. Wszystkie te tropy wskazują na to samo: karnawał kończy się tuż przed postem, w którym dawniej rezygnowano z mięsa.

Zapusty: polska nazwa karnawału

W Polsce ten okres tradycyjnie nazywano zapustami albo mięsopustem, obejmującymi cały czas od Trzech Króli (lub Nowego Roku) do Wielkiego Postu. Sama nazwa “zapust” ma słowiańskie korzenie i pierwotnie oznaczała młody las, młode drzewo. Karnawałowe tradycje w Europie sięgają zresztą jeszcze dawniejszych, przedchrześcijańskich kultów płodności i kultów agrarnych, zanim skojarzono je z nadejściem Wielkiego Postu.

Jak wyglądały dawne zapusty

Po polskich wsiach w dni zapustne wędrowali kolędnicy przebrani za niedźwiedzie, tury, kozy, bociany, a czasem za cudaczną postać samego Zapusta. W karczmach lał się alkohol, tańczono do białego rana, a na stołach królowały najtłustsze potrawy, jakie tylko można było przygotować. Zapusty były też częstą okazją do swatania par i wyprawiania hucznych wesel, zanim nadchodził czas wielkopostnego umiaru.

Długość karnawału zależy od ruchomej daty Wielkanocy, więc co roku trzeba zaktualizować obie daty graniczne.