Kiedy jest Poniedziałek Wielkanocny?

Poniedziałek Wielkanocny w 2027 roku wypada 29 marca, dzień po Niedzieli Wielkanocnej. To drugi dzień świąt wielkanocnych, ustawowo wolny od pracy, znany w Polsce przede wszystkim jako Śmigus-Dyngus albo Lany Poniedziałek.

Dlaczego data zmienia się co roku

Poniedziałek Wielkanocny to święto ruchome, bo jego data zależy bezpośrednio od Wielkanocy: wypada zawsze dzień po Niedzieli Wielkanocnej. Samą Wielkanoc ustala się jako pierwszą niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, dlatego z roku na rok może przypadać między końcem marca a końcem kwietnia. W 2027 roku Wielkanoc wypada 28 marca, więc Poniedziałek Wielkanocny przypada na 29 marca.

Skąd wziął się Śmigus-Dyngus

Zwyczaje tego dnia sięgają jeszcze przedchrześcijańskich, słowiańskich obrzędów powitania wiosny i symbolicznego oczyszczenia po zimie. Z czasem chrześcijaństwo osadziło je w Poniedziałek Wielkanocny, tuż po najważniejszym święcie roku liturgicznego. Najstarsza znana wzmianka o tych praktykach w Polsce pochodzi z 1420 roku, z uchwały synodu diecezji poznańskiej, która zakazywała “napastowania o jaja” i “ciągania do wody”, traktując takie swawole jako grzech.

Warto wiedzieć, że śmigus i dyngus to pierwotnie dwa osobne zwyczaje, które z czasem połączyły się w jeden. Śmigus oznaczał smaganie witkami wierzby, mające przynosić zdrowie i płodność, a dyngus, od dawnego słowa “dyngować” (prosić o podarunek), wiązał się z wykupywaniem się od takiego smagania drobnymi upominkami, najczęściej pisankami.

Jak dziś obchodzi się ten dzień

Współcześnie dominuje jeden element dawnych obrzędów: oblewanie się wodą, praktykowane niemal wyłącznie przez dzieci i młodzież, choć w wielu miejscach w Polsce nikt tego dnia nie jest bezpieczny przed wiaderkiem czy pistoletem na wodę. To wciąż jeden z najbardziej rozpoznawalnych polskich zwyczajów ludowych, kultywowany także w Czechach i na Słowacji pod podobnymi nazwami.