21
stycznia 2027
Kiedy są imieniny Agnieszki?
Imieniny Agnieszki obchodzimy 21 stycznia, we wspomnienie świętej Agnieszki Rzymskiej. To zarazem Dzień Babci, więc data bywa w domach podwójnie zajęta.
Dwunastoletnia męczennica z Rzymu
Zginęła w Rzymie około 304 roku, w czasie prześladowań za Dioklecjana, mając według przekazów dwanaście albo trzynaście lat. Odmówiła małżeństwa z synem rzymskiego urzędnika, tłumacząc, że wybrała już Chrystusa, i za tę odmowę została stracona. Jej grób przy Via Nomentana szybko stał się celem pielgrzymek, a nad nim stanęła bazylika świętej Agnieszki za Murami.
Należy do najstarszej warstwy świętych, tych wymienianych w kanonie mszy rzymskiej. Patronuje dziewczętom i czystości, a w sztuce przedstawia się ją z barankiem.
Baranki, które wędrują do Rzymu
To jeden z najładniejszych żywych zwyczajów w Kościele. Co roku 21 stycznia w bazylice świętej Agnieszki błogosławi się dwa baranki. Z ich wełny siostry benedyktynki tkają potem paliusze, czyli białe wełniane wstęgi, które papież wręcza nowym arcybiskupom metropolitom 29 czerwca. Wszystko dlatego, że łacińskie agnus, czyli baranek, brzmi prawie jak jej imię.
W polskiej tradycji ludowej ten dzień zapowiadał koniec najgorszych mrozów. Mówiono, że święta Agnieszka wypuszcza skowronka z mieszka.
Czysta, a kojarzona z barankiem
Agnieszka wywodzi się z greckiego hagne, czyli „czysta”, „święta”. Bardzo wcześnie skojarzono je z łacińskim agnus, czyli barankiem, i to skojarzenie zostało w ikonografii na stałe. Do Polski imię trafiło w średniowieczu, a nosiła je między innymi Agnieszka, żona Władysława Wygnańca.
Siedem dat, jedna rzymska męczennica
Kalendarz podaje siedem dat, w tym 20 kwietnia i 1 marca. Jak na tak popularne imię lista jest krótka, bo żadna z pozostałych świętych Agnieszek nie zbliżyła się sławą do rzymskiej męczennicy. Zwyczaj pozwala wybrać datę bliższą urodzinom, ale prawie wszystkie Agnieszki świętują 21 stycznia.
Ponad pół miliona Agnieszek
Imię Agnieszka nosi 544 968 kobiet zapisanych w rejestrze PESEL. To piąte najpopularniejsze imię żeńskie w Polsce.
Jagna z „Chłopów” to też Agnieszka
Najpopularniejsze zdrobnienia to Aga, Agusia, Agniesia i Jagna, przy czym Jagna to dawna polska forma tego samego imienia, znana choćby z „Chłopów” Reymonta. Znane Agnieszki to reżyserka Agnieszka Holland, poetka Agnieszka Osiecka i tenisistka Agnieszka Radwańska.
Ciemne wyróżnienie: ten dzień jest głównymi imieninami tego imienia.