Kiedy jest Nowy Rok?

Nowy Rok obchodzimy zawsze 1 stycznia. To dzień ustawowo wolny od pracy w Polsce, poprzedzony nocą sylwestrową, i jednocześnie pierwszy dzień w kalendarzu gregoriańskim, obowiązującym w większości świata.

Skąd się wzięła data 1 stycznia

Zwyczaj rozpoczynania roku od stycznia sięga starożytnego Rzymu, gdzie ten dzień był poświęcony Janusowi, bogu bram, drzwi i wszelkich początków (patrzącemu jednocześnie w przeszłość i przyszłość, stąd rzymianie uznawali go za patrona przełomu roku). Datę tę utrwalił kalendarz juliański, wprowadzony w 46 roku p.n.e. za Juliusza Cezara. W 1582 roku papież Grzegorz XIII wprowadził poprawiający go kalendarz gregoriański, który obowiązuje do dziś i który zachował 1 stycznia jako pierwszy dzień roku.

W Polsce przez długi czas ten dzień nie miał osobnej rangi. Obchodzono go raczej jako oktawę Bożego Narodzenia, czyli ósmy dzień świąt, z uroczystą mszą w kościele, a dopiero z czasem zaczął zyskiwać własne, świeckie znaczenie jako początek nowego roku kalendarzowego.

Polskie tradycje i wróżby noworoczne

Ludowa tradycja wiązała 1 stycznia przede wszystkim z wróżbami na cały nadchodzący rok, zgodnie z przekonaniem, że “jaki Nowy Rok, taki cały rok”. Rano zalecano mycie się w misce z zimną wodą, na dnie której kładziono srebrną monetę, co miało zapewnić zdrowie i urodę. Składano sobie też życzenia dostatku, zwracając się do siebie słowami “Bóg cię stykaj”. W niektórych regionach gospodarze pukali o północy do uli, budząc pszczoły do pracy nad miodem i woskiem, a stare zmartwienia symbolicznie spalano razem ze snopkiem słomy.

Sylwester i Nowy Rok dzisiaj

Współcześnie 1 stycznia kojarzy się przede wszystkim z nocą sylwestrową, czyli zabawą kończącą stary rok, oraz z noworocznymi postanowieniami na kolejne dwanaście miesięcy. To jeden z niewielu dni w roku, w które niemal nikt nie pracuje, a telewizje i miasta organizują pokazy sztucznych ogni o północy między 31 grudnia a 1 stycznia.