Kiedy są imieniny Andrzeja?

Imieniny Andrzeja obchodzimy 30 listopada, we wspomnienie świętego Andrzeja Apostoła. To ten sam dzień, w którego wigilię odbywają się andrzejki, więc data zna ją nawet ci, którzy nie mają w rodzinie żadnego Andrzeja.

Pierwszy Powołany

Był rybakiem znad Jeziora Galilejskiego i bratem świętego Piotra. Ewangelia pokazuje go jako pierwszego, który poszedł za Jezusem, i to on przyprowadził do niego brata. Kościół wschodni nazywa go z tego powodu Protokletos, czyli Pierwszy Powołany.

Zginął śmiercią męczeńską w greckich Patras, ukrzyżowany na krzyżu w kształcie litery X. Ten kształt nosi dziś nazwę krzyża świętego Andrzeja i można go zobaczyć choćby na fladze Szkocji, której Andrzej jest patronem. Patronuje też Grecji, Rosji i rybakom.

Andrzejki, czyli wróżby w wigilię jego święta

W noc z 29 na 30 listopada dziewczęta wróżyły sobie zamążpójście i to właśnie przetrwało z całego kultu najlepiej. Lanie wosku przez ucho od klucza i odczytywanie cienia zastygłej figurki zna dziś każde dziecko. Dawniej ustawiano też w rzędzie buty i sprawdzano, czyj pierwszy dotknie progu, obierano jabłko jednym pasem i rzucano przez ramię, żeby ze skórki odczytać pierwszą literę imienia przyszłego męża.

Andrzejki miały swój męski odpowiednik, katarzynki, obchodzone pięć dni wcześniej. Ten drugi zwyczaj wygasł, andrzejki przejęły wszystko i dziś bawią się na nich wszyscy.

Mężny i dzielny

Andrzej wywodzi się z greckiego andreios, czyli „mężny”, „dzielny”, od słowa aner, czyli mężczyzna. Do Polski trafiło wcześnie i zadomowiło się tak mocno, że dało nazwy miejscowościom i jedno z popularniejszych nazwisk, Andrzejewski.

Dziewiętnaście dat, w tym Andrzeja Boboli

Kalendarz podaje dziewiętnaście dat, między innymi 4 lutego, 10 listopada i 16 listopada. To wspomnienia kolejnych świętych o tym imieniu, w tym Andrzeja Boboli, jednego z patronów Polski. Zwyczaj pozwala wybrać datę bliską urodzinom, ale 30 listopada jest tak zrośnięte z imieniem, że prawie nikt nie wybiera inaczej.

Tuż za Piotrem, Krzysztofem i Tomaszem

Wyprzedzają go tylko Piotr, Krzysztof i Tomasz, więc Andrzej to czwarte najpopularniejsze imię męskie w Polsce. W rejestrze PESEL zapisano 513 749 mężczyzn o tym imieniu.

Jędrek, czyli dawny Jędrzej

Najpopularniejsze zdrobnienia to Andrzejek, Jędrek i Jędruś, przy czym Jędrzej to dawna polska forma tego samego imienia. Znani Andrzejowie to reżyser Andrzej Wajda, poeta Andrzej Bursa, aktor Andrzej Seweryn i kompozytor Andrzej Panufnik.