Kiedy są Zaduszki?

Dzień Zaduszny, potocznie Zaduszki, przypada zawsze 2 listopada, dzień po Wszystkich Świętych. To dzień, w którym Kościół katolicki poleca Bogu dusze zmarłych, w odróżnieniu od 1 listopada poświęconego pamięci świętych.

Skąd wzięło się to święto

Zaduszki zapoczątkował św. Odylon z Cluny, opat klasztoru benedyktynów we francuskim Cluny, który w 998 roku wyznaczył 2 listopada jako dzień modlitwy za wszystkich zmarłych wiernych i wprowadził taki obowiązek w swoim opactwie oraz podległych mu klasztorach kongregacji kluniackiej. Zwyczaj szybko przejęły inne zakony benedyktyńskie, a w XIII wieku rozpowszechnił się na cały Kościół zachodni. Dziś św. Odylon jest czczony jako patron dusz czyśćcowych, za które modlitwa w tym dniu jest szczególnie zalecana.

Zaduszki a dawne Dziady

Termin przyjęcia się tego święta w Polsce zbiegł się z wcześniejszymi, przedchrześcijańskimi obrzędami Dziadów, obchodzonymi przez Słowian dwa razy w roku, wiosną i jesienią, jako sposób na kontakt z duszami przodków i zyskanie ich przychylności. Kościół z czasem wchłonął te ludowe praktyki w chrześcijański porządek listopadowych świąt. To właśnie te obrzędy stały się później inspiracją dla Adama Mickiewicza i jego dramatu “Dziady”.

Odpust zupełny i modlitwa za zmarłych

W liturgii katolickiej Dzień Zaduszny to czas modlitwy za dusze przebywające w czyśćcu. Wierni, którzy tego dnia nawiedzą kościół i spełnią zwyczajowe warunki, mogą uzyskać odpust zupełny możliwy do ofiarowania za jedną duszę zmarłego. Podobny odpust, pod warunkiem nawiedzenia cmentarza i modlitwy w intencji zmarłych, można uzyskać codziennie w dniach od 1 do 8 listopada.

Zwyczaje w Polsce

W polskiej tradycji ludowej wierzono, że w Dzień Zaduszny dusze zmarłych odwiedzają miejsca, w których spędziły życie, dlatego oprócz grobów porządkowano też domy. Do dziś 2 listopada to w wielu parafiach dzień mszy w intencji zmarłych i dalszych odwiedzin na cmentarzach, choć w Polsce to właśnie poprzedzający je 1 listopada pozostaje dniem masowych wizyt przy grobach bliskich.