Kiedy jest Środa Popielcowa?

W 2026 roku Środa Popielcowa wypada 18 lutego. To ruchome święto, zależne od daty Wielkanocy: przypada dokładnie 46 dni przed nią i rozpoczyna okres Wielkiego Postu.

Skąd się wziął zwyczaj posypywania głowy popiołem

Pierwsze wzmianki o obrzędzie posypywania głowy popiołem pojawiają się już w Księdze Jonasza i Księdze Jozuego, a sam zwyczaj był znany prawdopodobnie jeszcze w starożytnej Grecji i Egipcie. Kościół przejął go z tradycji żydowskiej, gdzie był znakiem żałoby albo wyrazem pragnienia oczyszczenia się z grzechów.

Na początku Wielkiego Postu osoby, które popełniły ciężkie grzechy, wyznawały je biskupowi, po czym włączano je do tak zwanego “stanu pokutników”. Wyprowadzano ich wtedy z kościoła, co symbolizowało wypędzenie Adama i Ewy z raju, ubierano w szaty pokutne noszone przez cały post i posypywano głowy popiołem.

Jak zwyczaj trafił do liturgii Kościoła

Obrzęd pojawił się w liturgii w VIII wieku, a pierwsze świadectwa poświęcania popiołu pochodzą z X wieku. Dopiero w 1091 roku papież Urban II wprowadził go jako obowiązujący w całym Kościele katolickim.

Skąd bierze się popiół

Popiół, którym posypuje się głowy wiernych, pochodzi ze spalonych palm poświęconych rok wcześniej, w Niedzielę Palmową. Kapłan, posypując głowę, wypowiada słowa z Pisma Świętego: “Pamiętaj, człowiecze, że prochem jesteś i w proch się obrócisz”, co ma przypominać o przemijaniu i pokucie.

Data przypada zawsze 46 dni przed Wielkanocą i wymaga corocznej aktualizacji.