Kiedy jest Wszystkich Świętych?

Uroczystość Wszystkich Świętych obchodzimy zawsze 1 listopada. To dzień ustawowo wolny od pracy, w Polsce od pokoleń kojarzony przede wszystkim z odwiedzaniem grobów bliskich i zapalaniem zniczy na cmentarzach.

Historia i geneza święta

Korzenie uroczystości sięgają 741 roku, kiedy papież Grzegorz III ufundował w Bazylice św. Piotra w Watykanie oratorium poświęcone Zbawicielowi, Maryi, apostołom i męczennikom, polecając odprawiać tam modlitwy ku czci wszystkich świętych właśnie 1 listopada. Wiek później, za namową papieża Grzegorza IV, cesarz Ludwik Pobożny rozszerzył to święto na całe imperium karolińskie. Historycy wskazują, że wybór przełomu października i listopada mógł nawiązywać do wcześniejszych, przedchrześcijańskich obrzędów ku czci zmarłych, obchodzonych w tym czasie przez ludy celtyckie i germańskie, które Kościół z czasem przekształcił w chrześcijańską uroczystość.

Wszystkich Świętych a Halloween

Oba święta mają wspólny rodowód: celtyckie Samhain, obchodzone na przełomie października i listopada jako moment przejścia z jasnej w ciemną, zimową część roku. Gdy chrześcijaństwo dotarło na Wyspy Brytyjskie, wigilia 1 listopada zaczęła być nazywana All Hallows’ Eve, z czego z czasem powstało “Halloween”. W Polsce, mimo wspólnych korzeni, oba dni funkcjonują dziś odrębnie: Wszystkich Świętych jako poważna, religijna uroczystość ku czci zmarłych, Halloween jako świecka, rozrywkowa zabawa popularna głównie wśród dzieci i młodzieży.

Tradycje w Polsce

W polskiej tradycji ludowej listopadowe święto zmarłych łączyło się z dawnymi, przedchrześcijańskimi obrzędami Dziadów, czyli praktykami wspominania i “karmienia” dusz przodków, które Kościół z czasem włączył w chrześcijański porządek. Dziś 1 listopada to w Polsce przede wszystkim dzień masowych odwiedzin na cmentarzach: porządkuje się groby, składa kwiaty i zapala znicze, a wieczorem w wielu miejscowościach cmentarze rozświetlają tysiące płomyków. To również, obok Bożego Narodzenia i Wielkanocy, jeden z tych dni w roku, kiedy w Polsce najczęściej podróżuje się do rodzinnych miejscowości.